پویایی فرهنگی

هر نو آوری اجتماعی چنان که انتظار می رود تغییری در راه و رسم جامعه ایجاد می کند . پویایی فرهنگی ملازم نو آوری اجتماعی است و از ذات زندگی اجتماعی سرچشمه می گیرد . در مقابل مبحث پویایی شناسی اجتماعی با پویایی شناسی فرهنگی مبحثی است به نام ایستایی شناسی فرهنگی یا ایستا شناسی اجتماعی که موضوع آن عوامل ثبات و تعادل جامعه یعنی ایستایی اجتماعی یا ایستایی فرهنگی یا جامعه – ایستایی است.

جامعه پویا و جامعه ایستا

از لحاظ پویایی شناسی اجتماعی ، هیچ جامعه ای – چه ابتدایی چه متمدن – از دگرگونی بر کنار نیست ولی برخی از جامعه ها مرتبه ها تندتر از جامعه های دیگر تغییر می کنند جامعه های پر تغییر اصطلاحا جامعه پویا یا جامعه ی متغیر و جامعه های بسیار کم تغییر ، جامعه ایستا یا جامعه ساکن نامیده می شوند.

جامعه ایستا بر خلاف جامعه پویا ، براثر عوامل گوناگون تاریخی و جغرافیایی ، در جریان تولید اقتصادی از تحول اساسی باز می ماند . چنین جامعه ای معمولا به نو آوری نمی پردازد و از پخش فرهنگی سود نمی جوید در چنین جامعه ای زندگی نظامی تقریبا ثابت دارد سنت ها با قهر و غلبه تام بر مردم حکومت می کنند تولید اقتصادی با شیوه های کهن صورت می گیرد . انگاره های حکومت و دین و نهاد های اجتماعی دیگر تغییر نمی پذیرد . وضع خانوادگی و طایفه ای و طبقه ای نقش اجتماعی و پایگاه اجتماعی و حتی زنا شویی و مرگ را تعیین می کند تحرک اجتماعی تقریبا محا ل است اخلاق اجتماعی اسیر عرف است نادیده گرفتن هنجارهای اجتماعی یا به قول  دورکم "بی هنجاری اجتماعی " سخت به ندرت روی می دهد و آن هم با واکنش شدید جامعه مقابل می شود سال خوردگان که خزانه سنت ها به شمار می روند جامعه را می گردانند محیط اجتماعی هیچ گونه تحریک تازه ای بر اشخاص وارد نمی کند و آنان را به نقادی و ابتکار نمی کشاند هر کاری به وجهی ثابت وقوع می یابد و همه ی کارها حتی طرز پوشیدن لباس و جویدن غذا قبلا تعیین شده اند. جامعه امید و انتظار بهبود ندارد و زندگی یک نواخت و تیره است از این رو مردم از یک سو خود را با خوشی های کوچک روزانه سرگرم می کنند و از سوی دیگر به زندگی خوشی که به گمان انان پس از مردن آغاز می شود دل خوش می دارند.

پیش از عهد رنسانس اروپا بیشتر جامعه ها در بیشتر عمر خود به صورتی ایستا به سر می بردند. بر روی هم جامعه ها در هر مرحله دوره ی تولید خوراک یعنی دور برده داری و  دور  زمین داری انگاره هایی ایستا یا دقیق تر بگویم نیمه ایستا داشتند و هنوز هم برخی از جامعه ها که پا به دوره ی تولید ماشینی نگذاشته اند به شیوه ای ایستا زندگی می کنند .

در مقابل جامعه ایستا ، جامعه پویا قرار دارد نمونه بر جسته جامعه پویا ، جامعه صنعتی است پیش از این دیده ایم که شهر یا کشور صنعتی پیوسته در دست تغییر است نهادها و موسسه های آن ثبا ت ندارند سنت ها گرامی نیستند رفتار اجتماعی موافق قا لبهای جامد صورت نمی گیرد تحرک اجتماعی و تحرک طبقه ای نسبتا به آسانی تحقق می یابند تفکر انتقادی و ابتکار و بت شکنی و حتی انحراف از هنجارهای اجتماعی فراوانند افکار نو و افراد جوان محور فعا لیت اجتماعی شمرده می شوند و زندگی پر تحول جامعه همه کس را به تکاپو می اندازد.                   

                                                               ادامه....